ROODBORST
02-12-2010 - Een bericht van Nico de Haan: Bekende vogelkenner, natuurliefhebber en ambassadeur van Vogelbescherming Nederland.
DE ROODBORST VOLGT MIJ OP DE VOET!
Als ik in de tuin aan het werk ben is de roodborst er meestal als de kippen bij om te zien wat ik uitspook. Hoe meer ik hark, spit en schoffel, des te liever het hem is. Zo worden alle insecten en spinnen opgeschrikt, die hij of zij na een korte verrassingsaanval naar binnen werkt. Vroeger toen ze nog in de bossen woonden, zochten ze de wroetende wilde zwijnen en herten op, nu volgen ze ons! Als je een poosje naar een roodborst kijkt, valt het op dat ze op een heel andere manier voedsel zoeken dan de meeste tuinvogels. Ze hippen niet al pikkend voorwaarts, maar jagen meer op roofvogel manier. Even stilzitten, liefst een paar decimeter boven de grond en dan… een korte duik en de prooi is gepakt.
Diegene die de roodborst ooit zijn naam gaf was naar mijn idee wel een klein beetje kleurenblind. Persoonlijk vind ik de borst van een roodborst meer oranje dan rood! De houding is meestal hoog opgericht zodat de eventuele buurroodborsten de rode borst, die moet imponeren, goed kunnen zien.
ROODBORTS KENT HONDERDEN LIEDJES.
De zang herkennen vraagt enige oefening. De roodborst is een zangvogel die ook echt mooi kan zingen. Krachtig, gevarieerd, vaak en mooi. Het zijn korte klaterende watervalletjes. Telkens gaat de kraan even dicht alsof er moet worden nagedacht over de volgende strofe, maar daarna klinkt er weer zo'n pareltje door het bos, park of tuin. Dat is ook gelijk een aardig kenmerk van de roodborstzang, de bewuste, ingehouden stiltes en daarna weer in volume toenemende zang. De oude roodborsten kennen honderden variaties en imitaties, maar toch is het parelende grondpatroon wel te herkennen. Het is krachtiger en gevarieerder dan het heggenmuslied en minder schetterend dan de zang van de winterkoning.
ROODBORSTKIND BEGINT ALS BRUINBORST
Pas uitgevlogen roodborsten zie je gemakkelijk over het hoofd. Want een roodborst begint zijn bestaan als bruinborst. Roodborsten zijn zeer onverdraagzame vogels. Door hun specifieke manier van voedsel zoeken kunnen ze geen soortgenoten in hun directe omgeving verdragen. Die zouden de prooien maar opjagen en de jacht verstoren. Zelfs man en vrouw roodborst zijn niet erg intiem met elkaar en het is eigenlijk een wonder dat ze er in het voorjaar in slagen een paar te vormen. De jongen moeten dus vooral geen agressie oproepen, want dan zouden ze omgebracht worden in plaats van grootgebracht en dat komt de soort niet ten goede! Vandaar dat de natuur de jongen pas laat in het jaar, als ze zelfstandig zijn, langzaam naar het echte oranje/rood van de roodborst laat verkleuren.
|