Doe mee met het Jaar van de Klauwieren 2012!
03-01-2012 - 2012 is door Vogelbescherming Nederland en SOVON Vogelonderzoek Nederland uitgeroepen tot het Jaar van de Klauwieren. Een jaar lang staan zowel de klapekster (wintergast) als de grauwe klauwier (broedvogel) centraal. Voor de grauwe klauwier is ook Stichtung Bargerveen betrokken als partner.
Waarom een Jaar van de Klauwieren?
Is het Jaar van de Klauwieren nodig, die soorten worden toch al goed gevolgd? Ja, maar met wat extra inspanning valt nog veel te winnen. Zo is de grauwe klauwier bezig met een herovering van Nederland. Iets dat deels ongemerkt gaat, want de soort is lastig te inventariseren. Door op meer plekken gericht te kijken naar grauwe klauwieren én hun leefomgeving, kan de uitbreiding beter worden vastgelegd en verklaard. Bovendien kunnen terreinbeheerders dan adviezen op maat krijgen om een verder herstel van de Nederlandse populatie mogelijk te maken.
De klapekster is verdwenen als broedvogel maar vermoedelijk licht toenemend als overwinteraar. Heeft dat van doen met bijvoorbeeld terreinbeheer (begrazing) of niet? Hoeveel klapeksters overwinteren in Nederland en wat is hun habitatvoorkeur, met name in relatie tot terreinbeheer?
Wat gaan we doen in 2012?
Gerichte inventarisaties van (nieuwe) broedlocaties van de grauwe klauwier in zogenaamde ‘grijze’ gebieden, met extra aandacht voor het aflezen van kleurringen.
Twee landelijke simultaantellingen voor klapeksters in de winter van 2012/13 in samenwerking met Waarneming.nl.
Voor zowel grauwe klauwier als klapekster zullen we de tellers aanvullende vragen stellen over habitat en terreinbeheer op locaties met broed- resp. winterterritoria.
Ook zullen er speciale klauwierenexcursies en -lezingen georganiseerd worden om zoveel mogelijk mensen kennis te laten maken met deze schitterende vogelsoorten.
Kortom, weer een boeiend Jaar!
Meer weten? Op www.jaarvandeklauwieren.nl staat actuele informatie over het Jaar van de Klauwieren en staat vermeld aan welke activiteiten u mee kunt doen. Ook kunt u zich via deze site aanmelden voor de digitale nieuwsbrief. In 2012 volgen nadere instructies voor deelname aan de verschillende (tel)onderdelen. Voor allerhande vragen of suggesties kunt u mailen met klauwier@sovon.nl.
Uitgelicht: Klapekster - Vogel met het zorromasker
De klapekster, een van de twee klauwieren die in 2012 extra aandacht krijgt, is een sieraad van de winter. Zwart-wit met wat grijs maar een ware attractie in de donkere en doorgaans saaie wintermaanden. Helaas is de klapekster sinds 2001 als broedvogel verdwenen uit ons land maar als overwinteraar (enkele honderden) nog steeds te zien.
Mini-roofvogel
Klapeksters worden in het Duits Raubwürger (vrij vertaald: roofwurger) genoemd en dat is niet voor niks. Met zijn sterkte haaksnavel is het eigenlijk een soort mini-roofvogel. Het voedsel bestaat voornamelijk uit (woel)muizen en kevers, maar ook hagedissen, vlinders en zangvogels staan op het uitgebreide menu. Net als andere klauwieren spietsen klapeksters met enige regelmaat hun prooien aan stekels en aan prikkeldraad, om op deze wijze een voorraad aan te leggen voor slechtere tijden. Echte boeven dus die klapeksters.
Voorkomen
Klapeksters zijn broedvogels van open terreinen met verspreid staande bomen of boomgroepjes, zoals heidevelden en hoogvenen. Helaas is de klapekster als broedvogel in ons land verdwenen (laatste mogelijke broedgeval in 2001), maar als overwinteraar uit Noord-Europa nog met enkele honderd exemplaren vertegenwoordigd. De laatste jaren worden ze in toenemende mate ook weer als overwinteraar waargenomen in het cultuurlandschap. Hieruit waren ze eigenlijk verdwenen, maar de laatste jaren weten ze dit type landschap weer te vinden, zolang er maar voldoende voedsel aanwezig is.
Zelf een klapekster zien?
Een klapekster in de top van een vliegden op een heideterrein is bijna een klassiek winterbeeld. Omdat ze doorgaans vanaf een uitkijkpost jagen, valt zo’n witte stip in de verte wel op. Daarentegen zijn ze lastig waar te nemen als ze niet aan het jagen zijn, want dan zitten ze soms urenlang middenin een boom of struik. Op de meeste Nederlandse heideterreinen van enige omvang zijn overwinterende klapeksters waar te nemen. Meestal keren ze jaar op jaar terug naar het zelfde heideterrein. Op www.waarneming.nl is te zien wanneer er de komende wintermaanden zogenaamde speciale klapekstertellingen zijn.
|